دارکوب| طاهر میرابی

گفت و گوی فاطمه داودیان با محمدرضا عبدالملکیان
فروردین ۲۸, ۱۳۹۸
گپ و گفتی با مهدی محبتی
فروردین ۲۸, ۱۳۹۸

جنگل در سکوت فرو رفته بود. فقط صدای خش-خش برگهایی که زیر پایم له می شدند و ورجه وورجه ی حیوان های لای درختان شنیده می شد. بعضا با صدای بادی که لای برگ ها می پیچید حس می کردم که توی دریا هستم. نزدیکتر که می شدم صدای تبرش را که بی وقفه به درخت می زد می شنیدم. انگار هربار تبرش را درست وسط سینه ی من پایین می آورد. مگر به وقتش نیاورده بود؟!
تاپ… تاپ… تاپ…
همه جا شده بود کثافت. باز برفی الکی به شهر باریده بود. به رفیقی گفتم: پاشو بریم دِه ما گفت: مگه دهات شما چه خبره؟. گفتم: ولش کن. مثل همیشه چند کتاب که از نخواندنشان مطمئن بودم، برداشتم و راه افتادم. بیرون شهر انگار راه نفسم باز شد. چیزهایی که روی شیشه ی بخار گرفته ی مینی بوس نوشتم، فراموش کردهام. مینی بوس از بین گل و لای جاده حرکت می کرد. هر لحظه منتظر گیر کردنش بودم اما به راهش ادامه می داد. انگار گاو پیری را به گاوآهن بسته باشند. آرام آرام جلو می رفت، اما نمی ایستاد. به میدان دِه که رسیدیم، پیاده شدم و نفس عمیقی کشیدم. هوای سردی که به ریه هایم کشیدم، بی حالی داخل مینی بوس را پراند. کسی در کوچه ها نبود. از جلوی خانه ها که رد می شدم، هر از گاهی سگی پارس می کرد. از حیاط به سمت در می آمد و تا دورشدنم به پارس کردن ادامه می داد. خانه ی ما در کوچک چوبی دو لنگه ای داشت. رسممان نبود درِ خانه ای بسته باشد. فقط پشت در سنگی می گذاشتند تا بسته دیده شود. در روستا هر دری را کمی هل می دادی، باز می شد. در خانه را هل داده م و وارد دالان شدم. منتظر ماندم تا چشمهایم به تاریکی عادت کنند. پله های کاه گلی را با قدم های سنگین بالا می رفتم تا مادر از حضورم باخبر شود.
در کوچک دهلیز را هل دادم. همین که وارد شدم دیدم نشسته کف دهلیز و گریه می کند. زانوهایش را بغل گرفته بود و گریه می کرد. کنارش نشستم و گفتم: فدات شم چرا گریه می کنی؟ گریه امانش را بریده بود. به زحمت از بین هق هق اش شنیدم که گفت: اومدن ببرنت.
و بعد صدای چکمه ها.
تاپ… تاپ… تاپ…
رشید تبرش را به تنهی درخت می کوبید.
انگار هربار تبر را درست وسط سینه ی من پایین می آورد. مگر به وقتش نیاورده بود؟! اورکتی ارتشی پوشیده بود. توی سرمای زمستان عرق می ریخت. به نفس-نفس افتاده بود اما ول نمی کرد.
بلند گفتم: مگه نگفته بودم صدای تبر اذیتم می کنه؟
دست کشید و گفت: باز اومدی؟ اگه تبر نزنم، دارکوب ها شروع می کنن. از صداشون متنفرم. از صدای تبر می ترسن. جیک شونم درنمی اد.
لبخندی زد و به کارش ادامه داد.
– آتیش رو به راه کن، یه چایی دم کن بخوریم. ببینم بلدی؟!
چند تکه چوب پیدا کرده و مشغول شد. چوبهای تر اول دود کردند و بعد شروع به سوختن کردند. کتری را پر کرد و روی اجاقی که ساخته بودم گذاشت.
گفتم: خیلی وقته اینجایی؟ از کی منو می پایی؟
نه همین الان اومدم. من کسی رو نمی پام. پاییدن کار توئه.
به زخم زبان هایش عادت داشتم. همیشه این طوری بود. خفه شدم؛ نتوانستم چیزی بگویم. کف دستم تفی انداختم و دوباره به جان درخت افتادم.
گفت: رشید اون درخت جوونه! چی می خوای از جون اون بیچاره؟! هان یادم نبود، تبر زدنِ درخت های جوون کار توئه.
بالاخره کار خودش را کرد. خودم را به نشنیدن زدم و گفتم: چایی رو دم کردی؟
آره بیا بشین. ول کن اون درخت رو، بیا اینجا.
تبر را روی دوشم انداختم و کنارش رفتم. سیگارش را گوشه ی لبش گذاشت و دو استکان چای ریخت. از جیبش چاقویش را درآورد و شروع به تراشیدن تکه چوبی کرد. گفتم: میدونم یه روز همین چاقو رو میکنی تو سینه ی من. دیر یا زود یه روز تو من رو می کشی محمود!
گفت: مگه من نکشتمت؟
یکی از روزای زمستون بود. زمستون که روز نداره. تا زانوهام تو برف بود. تبر رو دوشم، سمت جنگل می رفتم. همه جا ساکت بود. نگاه یکی رو رو خودم حس کردم. انگار افتاده بود دنبالم. یکی من رو میپایید. دروغ چرا، ترسیدم برگردم نگاه کنم. صاف زل زده بودم جلو. مستقیم جلو می رفتم. نزدیک شدنش رو حس کردم. وایستادم تا از کنارم رد بشه. شاید باورت نشه محمود. یک گرگ بزرگ از بغلم رد شد.
گفت: باورم می شه.
از این گرگای مردنی ما نبودا. خیلی بزرگ بود. وایستادم. زانوهام خشک شده بودن. مگه می شه وسط زمستون گرگ بیاد و از کنارت رد بشه؟! همینطور وایستادم و به قدمای آروم گرگ خیره شدم. بعدش یک گله گرگ پشت سرش اومدن. هزارتا گرگ. انگار همه ی گرگای دنیا ریخته بودن اونجا. مثل سربازای از جنگ برگشته، آروم و خسته می رفتن. یهو دیدم، زمین پرِ خون! ردپاهاشون خونی بود. یکی شون از بغلم رد شد، توی چشام زل زد. از حرص دندوناش رو به هم فشار می داد. اون تو بودی محمود…
تو بودی محمود؟!
گفتم: نه.
چشمانم رابستند. مادرم گریه نمی کرد. داد می زد. از دستم گرفته، روی زمین کشان کشان می بردندم. سوار ماشینم کردند. نمی فهمیدم کجا می رویم. وقتی از ماشین پیاده شدم، از صدای خش خش برگ های زیر پایم، فهمیدم که در جنگلیم. به درختی می بستندم. از پشت دستانم را به درخت بستند. پچ پچ یکی از آنهارا می شنیدم. یکد
فعه با صدای بلند گفت: رشید! بیا شکار خودته. بیا! بیا! کار خودته جنگل در سکوت فرو رفته بود و تنها صدای گلن گِدن در فضا را پیچید.
تاتاتاتاق…
رشید از جایش پرید.
گفتم: نترس رشید. دارکوبه.

| آغاج دلن
مئشه سس‌سیزلیک ایچینده ایدی. تکجه یئرده‌کی یارپاقلاری ازمهییمین خیششا-خیش سسی ایله آغاجلارین آراسیندا ترپهنن حیوانلارین پیچیلتیسی گلیردی. گاهدان دا اسن یئل، یارپاقلارلا اَلبیر اولوب دنیزده اولدوغومو حیس ائتدیریردی. قاباغا گئتدیکجه اونون دایانمادان بالتاسینی آغاجین گؤودهسینه چیرپماسینی ائشیده بیلیردیم. سانکی بالتانی هر دؤنهسینده منیم سینهمین دوز اورتاسینا ائندیریردی. مگر زامانیندا ائندیرمهمیشدی؟!
گوپ…گوپ…گوپ…
او گون شهره یالاندان بیر قار یاغمیشدی. یئنه هر یئری پوخ گؤتورموشدو. بیر یولداشا   دور گئدک بیزیم کنده   دئدیم.   نه وار کی سیزین کندده؟   دئدی.   بوراخ!   دئدیم. هر زامانکی کیمی اوخومایاجاغیمی بیله-بیله بیر ایکی کیتاب گؤتوروب یولا دوشدوم. شهردن چیخدیقدا بیراز نفسیم آچیلدی. مینی‌بوس شوشهسیندهکی بوخاردا یازدیغیم سؤزلر یادیمدان چیخیب. مینی‎بوس تهیرلری پالچیغی ائشهلهییب قاباغا گئدیردیلر. هر آن باتیب دایانماسینی گؤزلویوردوم. آما او یولونا دوام ائدیردی. سانکی جوته باغلانان قوجا بیر اؤکوز ایدی. یاواشجا یول گئدیردی آنجاق دایانمیردی. کندین میدانیندا مینی‌بوسدان ائنیب درین بیر نفس آلدیم. ایچیمه چکدیییم سویوق هاوا مینی‌بوس ایستیسندن گلن سوستلوغومو آرادان آپاردی. کوچهلرده کیمسه یوخ ایدی. هردن-بیر قاپیلارین قاباغیندان کئچدیکده، حیطدن بیر ایت هورهرک قاپییا ساری گلیردی. من اوزاقلاشانا قدر قاپینین دالیندا هوروردو. بیزیم ائوین بیر بالاجا ایکی تایلی تاختا قاپیسی وار ایدی. بیزده قاپی باغلاماق رسم دئییلدی. ائله باغلی گؤرونسون دئیه قاپینین دالینا بیر داش آتاردیلار. کندده هر قاپینی بیراز ایتهلهسهیدین یقین آچیلاردی. قاپینی ایتهلهییب دالانا گیریب بیراز دایانیب گؤزلریمین قارانلیقدا گؤرمهسینی گؤزلهدیم. آنام سَسیمی ائشیتسین دئیه اوسته چیخارکن آیاقلاریمی سوواق پیللهلره چیرپیردیم.
قَف‌خانانین بالاجا قاپیسینی ایتهلهدیم. ایچری گیردیکده قوجا آروادی گؤردوم قَفخانادا یئرده اوتوروب آغلاییردی. دیزلرینی قوجاقلامیشدی آغلاییردی. یانیندا اوتوروب دئدیم: گؤزلرینین قاداسین آلیم نییه آغلییرسان هله؟ آغلاماق دانیشماسینا آمان وئرمیردی. گوجونن ائله سؤزلرینین آراسیندا بونو ائشیده بیلدیم…
گلیبلر سنی آپارسینلار.
سونراسی پوتون سَسلری.
گوپ…گوپ…گوپ…
رشید بالتاسینی آغاجین گؤودهسینه چیرپیردی.
سانکی بالتانی هر دؤنهسینده منیم سینهمین دوز اورتاسینا ائندیریردی. زامانیندا ائندیرمهمیشدی مگر؟! ارتشی اوورکت اَینینده ایدی. قیشین سویوغوندا آلنیندان تر آخیردی. نفس-نفسه دوشموشدو آما ال چکمیردی.
سَسلندیم: سنه دئمهمیشدیم بالتانین سسی منی اینجیدیر؟
دایانیب دئدی: یئنه گلدین؟ بالتانی وورمایاندا آغاجدلنلر باشلاییرلار. زهلم گئدیر سَسلریندن. بالتا سَسیندن قورخورلار. جینقیرلاری چیخمیر.
گولومسهنیب یئنیدن باشلادی.
_ بیر اود قالا چای دملهییب ایچک. گؤروم باشاریرسان؟!
بیراز اودون تاپیب اؤز-اؤزونه قوتدالانیردی. یاش اودونلار ایلکینده توستولنیب داها سونرا آلیشیب یانماغا باشلادیلار. چایدانی دولدوروب دمیردن قوردوغوم اوجاغین اوستونه قویدو.
دئدیم: چوخداندی بورداسان؟ نه واقتداندی منی گودورسن؟
– یوخ ائله ایندی گلدیم. منیم گودمهیینن ایشیم اولماز. گودمک سنین ایشیندی.
بیلیردیم آجی دیلی وار. هر زامان سانجاردی. سَسیم کسیلدی دا دینه بیلمدیم. اووجوما توپوروب یئنیدن آغاجین جانینا دوشدوم.
دئدی: رشید او آغاج جواندی آخی! نه ایستیییرسن او یازیغین جانیندان؟! باغیشلا، یادیمدا دئییلدی، سن ائله جوان آغاجلاری بالتالارسان.
یئنه ایشینی گؤردو. سؤزونو ائشیتمهمزلیکدن گلیب دئدیم: دملهدین چایی؟
_هن گل اوتور. اؤتور او آغاجی، گل بورا.
بالتانی چیینیمه آتیب یانینا گئتدیم. سیگارینی داماغینا آلیب ایکی چای سوزدو. جیبیندن پیچاغینی چیخاردیب بیر آغاج تیکهسینی یونتالاماغا باشلادی. بیر گون بو پیچاغی منیم سینهمه تاخاجاقسان بیلیرم. تئز گئج بیر گون سن منی اؤلدورهجکسن ماحمید! دئدیم.
مگر من سنی اؤلدورمهمیشم؟ دئدی.
قیش گونو ایدی. قیش دا گون اولماز کی آخی. قار دیزلریمدن بیراز آشاغیلیقدایدی. بالتا چییینیمده مئشهیه ساری گئدیردیم. سسسیزلیک هر شئیی بوروموشدو. بیریسینین منه باخدیغینی حیس ائتدیم. سانکی دالیمجا گلیردی. بیریسی منی گودوردو. نه یالان، قورخدوم دؤنوب باخام. دوم-دوز قاباغا باخیردیم. دوم-دوز قاباغا گئدیردیم. یانیما یاخینلا شماسینی حیسس ائتدیم. گلیب کئچسین دئیه دایاندیم. اینانمازسان ماحمید. یئکه بیر قورد یانیمدان کئچدی.
اینانارام دئدی.
بیزیم بو قوزو یولوق قوردلاردان دئییلدی ها. نم نه یئکهلیکده ایدی. دایاندیم. دیزلریم قوروموشدو. نئجه کی! قیشین گونونده قورد یانیندان کئچیب گئده؟! دایانیب باخدیم ائلهجه یاواشجا یول گئدن قوردا. سونراسی بیر سورو قورد آرخاسیجا گلدی. مینلرجه قورد. سانکی دونیانین بوتون قوردلاری اوردایدیلار.
ساواشدان دؤنن سر بازلار کیمی یاواش و یورغون گئدیردیلر. بیر باخدیم یئر بوتون قان! آیاق ایزلری قان ایدی. بیریسی یانیمدان کئچدیکده گؤزلریمه باخدی. دیشلرینی قیجیرتدی. او سن ایدین ماحمید…
او سن ایدین ماحمید؟!
یوخ دئدیم.
گؤزلریمی باغلادیلار. آنام آغلامیردی داها. چیغیریردی. قولومدان یاپیشیب یئرده سوروکلهیهرک آپاریردیلار. ماشینا میندیردیلر. بیله بیلمهدیییم بیر یئرلره گئدیردیک. ماشیندان ائندیییمده آیاقلاریمین آلتیندا ازیلن یارپاقلار مئشه‌ده اولدوغومو بیلیندیردیلر. آغاجا باغلانیلیردیم. قوللاریمی ترسهدن آغاجا باغلادیلار. آدامین بیریسینین سَسین ائشیدیردیم پیچیلداییردی. بیردن اوجادان  رشید! گل بورا اؤز توتدوغون بالیقدی. گل! گل! اؤز ایشیندی  دئدی. سسسیزلیک هر یئری بوروموشدو. تکجه گلن-گئدن سسی ایدی تکجه هاوانی دولدوران.
تاتاتاتاق…
رشید دیک داشلاندی.
قورخما رشید، آغاجدلندی دئدیم.

ترجمه: حبیب لاریان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *